Samen lezers maken: Hoe een Rotterdamse schoolbieb de kers op de taart werd

Het bouwen van een duurzame leescultuur op het mbo is een intensief samenspel. Het vraagt om een team van gedreven kartrekkers mét doorzettingsvermogen. Senior-adviseur leesbevordering Raila Fatehmahomed van Passionate Bulkboek en het Albeda College in Rotterdam vonden elkaar in die missie en werkten samen aan een schoolbrede leesbeweging, met een nieuwe schoolbibliotheek als stralend middelpunt.

Partnerschap

Al sinds 2012 trekken Passionate Bulkboek en het Albeda College samen op in de strijd tegen ontlezing onder Rotterdamse jongeren. Wat begon met deelname aan leesbevorderende programma’s, waaronder de verhalenwedstrijd Er Was Eens, groeide door de jaren heen uit tot een solide samenwerking onder de vlag ‘Heel Albeda Leest’. De gezamenlijke wens om de geletterdheid en het leesplezier onder studenten structureel te verbeteren, leidde in 2020/2021 tot de aanstelling van Passionate Bulkboeks adviseur leesbevordering, Raila Fatehmahomed.

De missie? Geen eenmalige interventies op het gebied van leesplezier, maar een structurele verankering in het onderwijs en de schoolcultuur. En dat begon bij de docenten.

De basis

Om een blijvende impact te maken, richtte de adviseur zich specifiek op de docenten Nederlands binnen alle opleidingen van Albeda. Zeker in drukke periodes, en destijds zelfs midden in de coronapandemie, was de insteek even simpel als effectief: docenten ontlasten en inspiratie bieden voor leesplezier in de les. Fatehmahomed dacht actief mee in sectievergaderingen en docenten volgden nascholing, zoals de training Leesplezier in het mbo. De Er Was Eens-lessen werden zelfs online door Passionate Bulkboek verzorgd, waardoor ruim 800 studenten alsnog met lezen en creatief schrijven aan de slag konden.

Dit alles smaakte naar meer. De samenwerking werd verlengd, de ambitie groeide en ook binnen het vak Burgerschap kwam er steeds meer aandacht voor fictielezen. Zo werden waardevolle stappen gezet en werd er gezamenlijk gebouwd aan een rijkere leescultuur binnen de school.

Schoolbibliotheek Rosestraat

“Na jaren werken aan een zichtbare leescultuur binnen deze Rotterdamse mbo-koepel”, vertelt Fatehmahomed, “is de kers op de taart wel de gloednieuwe schoolbibliotheek aan de Rosestraat”. Dit is de hoofdlocatie van Albeda, waar meerdere colleges samenkomen. Om de bieb écht een plek van de studenten te maken, is de bouw ervan een mbo-project op zich: de boekenkasten zijn ontworpen en gebouwd door docenten en studenten van het Albeda Startcollege Bouw en Wonen. Hun vakmanschap vormt letterlijk het fundament van de bieb.

“De adviseur leesbevordering van Passionate Bulkboek heeft een enorme impuls gegeven aan onze leescultuur. Van inspirerende gastlessen voor studenten tot het meedenken over leesbeleid en de realisatie van onze nieuwe schoolbibliotheek: haar bijdrage is van grote betekenis voor de professionalisering van ons leesonderwijs en het leesplezier van onze studenten.”
–Caroline van Eijk, adviseur Onderwijs Albeda

Tegelijkertijd startte, in samenwerking met de leesconsulent van Bibliotheek Rotterdam, een onderzoek onder de docenten met de hoofdvraag: “Hoe kunnen we de bibliotheek dichter bij jou brengen en wat heb je daarvoor nodig?”. De resultaten hiervan vormen nu de basis voor het strategische leesplan van heel Albeda.

Gastlessen

Een schoolbibliotheek staat of valt met de studenten die er gebruik van maken en dus ontstond het idee om laagdrempelige gastlessen over leessmaakontwikkeling te gaan verzorgen.

Een schoolbibliotheek staat of valt met de studenten die er gebruik van maken, en dus ontstond het plan voor laagdrempelige gastlessen over leessmaakontwikkeling.

“Het gaf ontzettend veel energie om de werkvormen die ik normaal aan docenten adviseer, nu zelf met studenten uit te voeren. Het mooiste resultaat? Dat er na de ‘boekenspeeddates’ vrijwel iedere les studenten direct met een geleend boek vertrokken! Prachtig om te zien hoe je zo’n schoolbibliotheek samen echt tot leven brengt.”
–Raila Fatehmahomed, senior adviseur Leesbevordering

Tijdens deze lessen is Fatehmahomed samen met studenten op zoek gegaan naar hun persoonlijke interesses en legde zij uit dat er voor iedereen wel een passend boek bestaat. Ook al weet je niet altijd direct hoe of waar dat boek te vinden. Met laagdrempelige werkvormen zijn de studenten door de boekencollectie gaan snuffelen. Deze aanpak sloeg enorm aan bij zowel studenten als docenten.

De gouden les voor het mbo

Samen hebben Passionate Bulkboek en het Albeda College laten zien wat er gebeurt als je de handen écht ineenslaat en op meerdere lagen binnen de school praktisch aan de slag gaat met leesplezier. Het is een traject geweest van pionieren, meebewegen met de waan van de dag en bovenal samen successen vieren. Want lezers, die maken we samen!